دوران فعالیتهای فردی گذشته است/برای تحقق تمدن اسلامی نیازمند تربیت تشکیلاتی هستیم
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، حجتالاسلام والمسلمین محمد عالمزاده نوری، معاون تهذیب حوزههای علمیه کشور در جمع معاونان تهذیب استانی با تبیین مبانی فکری و تربیتی کار جمعی در حوزههای علمیه اظهار داشت: برای انجام دادن کارهای بزرگ، نیاز به نیروی بزرگ و قدرتی فراتر از توان فردی داریم. در برابر تکالیف بزرگ الهی که از وسع آحاد انسانها فراتر است، تنها جمع ارادهها و شکلگیری ارادهای واحد میتواند کار را به سرانجام برساند.
وی با بیان اینکه برخی تکالیف فراتر از توان فردی انسانهاست، افزود: امام خمینی(ره) درک عمیقی از این حقیقت داشت؛ آنجا که فرمودند اگر هر مسلمان یک سطل آب بریزد، اسرائیل را سیل میبرد؛ یعنی تکلیف بر دوش امت است، نه بر دوش افراد.
معاون تهذیب حوزههای علمیه تصریح کرد: پدید آمدن امت بدون سازمان، نظام ارتباطات و شبکه مناسبات ممکن نیست؛ امت یعنی انسانهایی که در تشکیلاتی منسجم با ارادهای واحد به میدان بیایند. وقتی ارادههای فردی تابع یک اراده محوری شوند، آنگاه قدرت امت شکل میگیرد و کارهای بزرگ به سرانجام میرسند.
وی افزود: در نظام تربیتی امام خمینی(ره) نگاه به تکلیف از سطح فرد فراتر رفت و حوزه علمیه باید این نگاه را در خود نهادینه کند؛ درحالی که فقه، پیش از امام، بیشتر متوجه افعال مکلفان بهصورت فردی بود، امام تکلیف امت را مطرح کرد؛ یعنی جایی که انجام وظیفه فقط با جمع ممکن میشود.
حجتالاسلام والمسلمین عالمزاده نوری با اشاره به اینکه طلبهها باید از سال اول طلبگی فضیلت کار جمعی و پیوند ارادهها را بیاموزند، بیان داشت: در تربیت حوزوی، هر طلبه باید علاوه بر رشد فردی، توانایی فعالیت گروهی و تیمی داشته باشد. کار جمعی چندین نوع قدرت ایجاد میکند: قدرت فکری، قدرت روحی، قدرت اجتماعی و قدرت یادگیری. در جمع، اندیشهها خلاقتر و انگیزهها نیرومندتر میشود.
وی با تأکید بر اینکه «بندگی خداوند نیز باید وصف جمعی داشته باشد» ابراز کرد: آیه شریفه واعتصموا بحبل الله جمیعاً بر همین نکته تأکید دارد؛ اعتصام و بندگی وقتی قدرت مییابد که وصف جمعی پیدا کند. عبادت جمعی، عبودیتی قویتر و اثرگذارتر پدید میآورد و طاعت بزرگتری را رقم میزند.
معاون تهذیب حوزه خاطرنشان کرد: مرحله بالاتر آن است که جمعها به ساختار تبدیل شوند؛ یعنی پیوندهای جمعی در قالب تشکیلات پایدار و منسجم استمرار پیدا کند. حوزههای علمیه باید طلاب را برای چنین ساختاری آماده سازند تا بتوانند در مسیر تحقق تمدن اسلامی، ارادههای بزرگ و جمعی را به فعلیت برسانند.
باید از کار فردی و جمعی فراتر رفته و تشکیلات بسازیم
حجتالاسلام والمسلمین عالمزاده نوری، تحولات تاریخی قدرت را در سه مرحله طبقهبندی کرد و اظهار داشت: دوران فعالیتهای فردی و حتی دوران فعالیتهای صرفاً جمعی گذشته است؛ چراکه اکنون ما در دوران نبرد ساختارها به سر میبریم؛ همانطور که فرعون تبدیل به نظام فرعونی و قارون تبدیل به نظام اقتصادی قارونی شد، در عرصههای مختلف نیز ساختارهای مستقر و پایداری شکل گرفتهاند.
وی با ذکر مثالهایی از تحولات در ساختار قضاوت و پزشکی، تصریح کرد: زمانی قضاوت توسط تنها یک فردِ قاضی انجام میشد، سپس هیئتهای قضایی شکل گرفت و اکنون نظام قضایی یک دستگاه مستقر است که ارادههای افراد را محدود کرده و پایداری بیشتری دارد. این ساختارها حاکماند و نمیتوان به راحتی آنها را دستکاری کرد.
معاون تهذیب حوزههای علمیه تأکید کرد: اگر بخواهیم در دنیای امروز که قدرتهای بزرگ در قالب ساختارهای مستحکم شکل گرفتهاند عملیات کنیم، دیگر نمیتوانیم فردی یا صرفاً جمعی عمل کنیم؛ بلکه باید تشکیلاتی عمل کنیم.
بنیان مرصوص؛ لازمه قدرت بزرگ
وی ساختارهای مستحکم تشکیلاتی را همان چیزی دانست که قرآن کریم از آن به «بنیان مرصوص» تعبیر میکند.
حجتالاسلام والمسلمین عالمزاده نوری افزود: ساختارها برخلاف جمعها که با هدف خاصی شکل میگیرند و پس از اتمام کار پایان مییابند، پایداری دارند؛ مدیران عوض میشوند، تجهیزات تغییر میکند، اما خود ساختار باقی میماند و قدرتی فراتر از قدرت آحاد و جمعها پدید میآورد.
لزوم تربیت تشکیلاتی طلاب
وی یکی از ساحتهای تربیت جامع و متوازن را تربیت جمعی و تشکیلاتی دانست و طلاب را توصیه به خروج از تفکر فردی و حرکت به سمت کار گروهی و تیمی کرد.
معاون تهذیب حوزههای علمیه در پایان با اشاره به سخنان برخی از مسئولان دبیرخانه معرفتی، اظهار امیدواری کرد: اصول و قواعد تربیت جمعی و تشکیلاتی بیش از پیش در برنامه حوزه پیگیری شود تا خروجی حوزهها، عالمی ربانی، مجاهد و راهبر باشد که توانمندی هدایت ساختارهای بزرگ را داشته باشد.