تشییع رهبر شهید؛ نمایش سرمایه اجتماعی ملت و شکست روایتهای معاند
دکتر محمودرضا کبیری یگانه معاون ارتباطات و امور بینالملل شورای اسلامی شهر تهران در گفتوگو با خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، با اشاره به ابعاد رسانهای و اجتماعی تشییع باشکوه رهبر شهید انقلاب اسلامی، تأکید کرد: برای تحلیل صحیح این رویداد عظیم، باید از سطح روایتهای ساده عبور کرده و به یک فهم فرامتنی و چندلایه از تحولات ۷۲ ساعت اخیر رسید؛ چراکه آنچه در این ایام در ایران و در افکار عمومی جهان رخ داده، صرفاً یک مراسم تشییع نیست، بلکه یک رخداد تمدنی، سیاسی و رسانهای با ابعاد گسترده است.
وی افزود: در واقع ما با یک میدان همزمان امنیتی، سیاسی، نظامی و رسانهای مواجه هستیم که در برابر این وداع باشکوه شکل گرفته است. در چنین شرایطی، مهمترین شاخص قابل بررسی، میزان و عمق «سرمایه اجتماعی» است که در این رخداد به شکل آشکار و کمسابقهای خود را نشان داده است.
کبیری یگانه با اشاره به بازتابهای بینالمللی این مراسم اظهار کرد: حضور یا واکنش نمایندگان بیش از ۱۰۰ کشور در قالبهای مختلف، در کنار پیامها و موضعگیریهای رسمی و غیررسمی از کشورهای مختلف، نشاندهنده شکلگیری یک واقعیت جدید در عرصه روابط بینالملل و افکار عمومی جهانی است. این گستره از واکنشها، بیانگر آن است که این رویداد در سطحی فراتر از مرزهای ملی مورد توجه قرار گرفته است.
وی ادامه داد: آنچه امروز شاهد آن هستیم، عبور یک گفتمان از سطح دولتها به سطح ملتها و جامعه جهانی است. در سالهای گذشته، مفاهیمی مانند محور مقاومت عمدتاً در چارچوب چند کشور محدود تعریف میشد، اما امروز این مفهوم به یک شبکه گسترده از کنشگران مردمی، نهادهای مدنی، انجیوها و جریانهای اجتماعی در نقاط مختلف جهان تبدیل شده است.
معاون ارتباطات و امور بینالملل شورای اسلامی شهر تهران با بیان اینکه این تحول نشاندهنده مردمی شدن یک گفتمان منطقهای و فرامنطقهای است، تصریح کرد: یکی از نکات مهم این است که امروز این جریان صرفاً یک ساختار رسمی و حکومتی نیست، بلکه به لایههای اجتماعی و افکار عمومی در کشورهای مختلف گسترش یافته است؛ امری که حتی برخی رسانههای بینالمللی و جریانهای مخالف نیز ناچار به اذعان آن شدهاند.
وی افزود: این واقعیت که حتی رسانههایی مانند رویترز نیز به حضور گسترده مردم و ابعاد اجتماعی این رخداد اشاره کردهاند، نشان میدهد که با یک سرمایه اجتماعی بسیار گسترده مواجه هستیم که قابل تقلیل به تحلیلهای سطحی نیست.
کبیری یگانه تأکید کرد: در این فضا باید توجه داشت که ما با یک «فرامتن رسانهای» روبهرو هستیم؛ به این معنا که تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی صرفاً یک خبر یا رویداد رسانهای نیست، بلکه بخشی از یک میدان ترکیبی شامل رسانه، سیاست، امنیت و افکار عمومی است. در چنین میدانی، روایتها نقش تعیینکنندهای در شکلدهی به ادراک جهانی دارند.
وی ادامه داد: حضور گسترده مردم و صحنههای کمنظیر از همبستگی اجتماعی، نشاندهنده عمق پیوندهای اعتقادی، هویتی و تاریخی ملت ایران با رهبر شهید انقلاب اسلامی است؛ پیوندی که در طول سالها و در بستر تحولات مختلف شکل گرفته و امروز در قالب یک حضور عظیم و معنادار به نمایش گذاشته شده است.
معاون ارتباطات و امور بینالملل شورای اسلامی شهر تهران با اشاره به برخی واکنشهای رسانهای و سیاسی در سطح بینالمللی گفت: حتی در تحلیلهای برخی جریانهای خارجی، نوعی شگفتی نسبت به گستردگی این حضور و عمق علاقه مردمی نسبت به این شخصیت مشاهده میشود؛ امری که نشان میدهد سرمایه اجتماعی شکلگرفته در این رویداد، فراتر از محاسبات و پیشبینیهای اولیه بوده است.
وی خاطرنشان کرد: این رخداد نشان داد که قدرت نرم و سرمایه اجتماعی در معادلات امروز جهان نقش تعیینکنندهای دارد و نمیتوان آن را در چارچوبهای صرفاً سیاسی یا امنیتی محدود کرد. امروز با یک واقعیت اجتماعی و تمدنی مواجه هستیم که در حال تأثیرگذاری بر ادراک جهانی نسبت به ایران و جایگاه آن است.
کبیری یگانه در پایان این گفتوگو تأکید کرد: تشییع باشکوه رهبر شهید انقلاب اسلامی نه تنها یک مراسم وداع، بلکه تجلی یک گفتمان اجتماعی و تمدنی است که بازتاب آن در سطح منطقه و جهان قابل مشاهده است و بهعنوان یک نقطه عطف در تاریخ تحولات معاصر ایران قابل تحلیل خواهد بود.