کنشگری رسانهای حوزههای علمیه شیعی در نبرد روایتها در یکصد سال اخیر
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، مقاله علمی «کنشگری رسانهای حوزههای علمیه شیعی در نبرد روایتها در یکصد سال اخیر» به قلم حجتالاسلام محمدحسین پیشاهنگ، در کتاب «رسانه و ارتباطات در سده اخیر حوزه علمیه قم» منتشر شد.
این کتاب به همت گروه علمی رسانه و ارتباطات و توسط انتشارات مرکز مدیریت حوزههای علمیه، همزمان با برگزاری همایش بینالمللی یکصدمین سالگشت بازتأسیس حوزه علمیه قم و نکوداشت مقام علمی و تاریخی آیتالله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی(ره) تدوین و منتشر شده است.
در چکیده این مقاله با تأکید بر اهمیت فزاینده «نبرد روایتها» در معادلات فرهنگی معاصر آمده است: یکی از دغدغههای مهم فرهنگی در عصر حاضر، نبرد روایتهاست؛ نبردی که بر سر تصاحب افکار عمومی شکل گرفته و دارای پیامدهای سیاسی، اجتماعی و حتی اقتصادی است. بر همین اساس، موضوع اصلی این پژوهش، بررسی کنشگری رسانهای حوزههای علمیه در یکصد سال اخیر عنوان شده است.
نویسنده با اشاره به نوپدید بودن مفهوم «نبرد روایتها» و فقدان نظریهپردازی جامع در این حوزه، تلاش کرده است با واکاوی مفاهیمی همچون روایت، کنشگری و کنشگری رسانهای، به تبیین نسبت روایت و رسانه بپردازد و پیوند مفهومی جنگ روایتها را با مفاهیمی نظیر جنگ نرم، جنگ ارادهها، جنگ شناختی و جنگ رسانهای تحلیل کند تا چارچوبی معرفتی و نظاممند در تبیین کنشگری رسانهای در نبرد روایتها ارائه شود.
یافتههای این پژوهش نشان میدهد که موفقیت در جنگ روایتها مستلزم بهرهگیری از پنج اصل اساسی است؛ «سرعت یا روایت اول»، «تکرار و استمرار»، «تنوع و نوآوری»، «فراگیری حداکثری» و «استناد، واقعنمایی و باورپذیری». بر اساس نتایج مقاله، کنشگری رسانهای مهمترین راهبرد عملیاتی برای تحقق این اصول و دستیابی به پیروزی در نبرد روایتها به شمار میرود.
این مقاله در بخشهایی همچون مفهومشناسی، کنشگری رسانهای بهعنوان راهبرد اصلی در نبرد روایتها، نسبت حوزه و کنشگری رسانهای، بررسی تاکتیکهای کنشگری رسانهای حوزه در جنگ روایتها، نتیجهگیری و منابع و مآخذ سامان یافته است.
در بخش نتیجهگیری مقاله تأکید شده است که روایت، عنصری کلیدی در شکلدهی به تصورات و باورهای ذهنی و قلبی افراد است و امروزه دشمنان اسلام و نظام اسلامی با بهرهگیری از این عنصر، در قالب جنگ شناختی به تحریف حقایق نزد افکار عمومی میپردازند. در مقابل، حوزههای علمیه با پیشینه تاریخی و تجربه یک قرن تحول در حوزه علمیه قم، از ظرفیت بالایی برای مدیریت و هدایت جریان روایت برخوردارند و میتوانند با تعریف کارویژههای روحانیت بر اساس ویژگیهای بنیادین روایت، نقشآفرینی مؤثری در تحقق پیروزی در نبرد روایتها ایفا کنند.