زن ایرانی، بستر ساز خانواده متعالی
به گزارش خبرنگار گروه جمعیت و تعالی خانواده خبرگزاری رسا، سیویکمین مدرسه شبهه پژوهی با عنوان؛ زن ایرانی مـرکـز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه های علمیه و پژوهشکده امر به معروف و نهی از منکر و حوزه علمیه تخصصی آیت الله ایروانی برگزار شد.
در این نشست خانم دکتر حقانی، استاد حوزه علمیه خواهران، ابراز داشت: توجه به موضوع خانواده و حفظ کیان آن، امری ضروری است؛ چرا که در صورت عدم توجه صحیح، سلامت جامعه نیز به خطر خواهد افتاد. اعضای خانواده دارای تأثیر و تأثر متقابل و عمیقی بر یکدیگر هستند و بر همین اساس، نخستین اصل بنیادین این است که خانواده، سنگبنای هویت یک جامعه است. هرچه ساختار خانواده بر اساس مبانی دینی، اسلامی و الگوهای اسلامی شکل بگیرد، جامعه نیز تبعاً به شکل صحیح و کارآمدی سامان خواهد یافت.
وی افزود: دومین نگاه مبنایی، نگاه اسلام به خانواده است؛ نگاهی که خانواده را کانون مودت و رحمت میداند. طبق آیات شریف، هدف غایی از تشکیل خانواده و قرار گرفتن زن و مرد در کنار هم، رسیدن به مودت و رحمت است. آن آرامش که در لسان اهل بیت و تفاسیر مختلف بیان شده، سنگ بنای حیات اجتماعی محسوب میشود.
حقانی با بیان نکاتی درباره خانواده اسلامی افزود: نکته سوم آنکه طبق مبانی دینی و اسلامی، بانو در یک خانواده، قلب تپنده و محور آن کانون است. بانو نقشهای متعددی را بر عهده دارد؛ نخست نقش عاطفی است که میتواند فضایی امن، پر مهر و آرامشبخش در خانه ایجاد کند. او باید خود دارای آرامش باشد تا بتواند این آرامش را به سایر اعضا منتقل کند. دومین نقش، نقش تربیتی است. بانوی خانه نخستین و مؤثرترین معلم و الگوی اخلاقی است. در جلسات مشاوره، حتی با دیدن یک دختر نوجوان و شنیدن سخنان او، میتوان به کیفیت منش تربیتی و فضای حاکم بر خانه پی برد. مادر زیربنای فکری و تربیتی فرزند را میسازد و چگونگی برخورد، سخن گفتن و حتی صفات شخصیتی فرزند، مدیون تربیت مادر است.
استاد حوزه علمیه خواهران افزود: البته نقش پدر نیز انکارناپذیر است، اما گاهی مشاهده میشود که بانو در بزنگاهها نقش تربیتی خود را به درستی ایفا نمیکند و در نهایت با بروز مشکل، ادعا میکند که همه کارها را انجام داده است. سومین نقش، نقش مدیریتی است. مدیریت امور منزل و تنظیم روابط بین اعضا، به ویژه در چالشها و مشکلات، بسیار حائز اهمیت است. همانطور که مقام معظم رهبری فرمودند، واژه مدیر خانه برای یک بانو بسیار زیبنده است؛ بانویی که با لطافت، مهربانی و آرامش، بر امور خانه اشراف دارد و مدیریت میکند.
حقانی با جمع بندی سه نکته محوری راجع به خانواده، خاطر نشان کرد: پس از بیان این سه نگاه و سه نقش محوری در مورد خانواده به عنوان مقدمه، اکنون باید به بحث تابآوری و کارهایی که بانوان میتوانند انجام دهند، بپردازیم. واژه «تابآوری» در زمان معاصر مطرح شده، اگرچه ریشه در آموزههای دینی و روایات ما دارد. تابآوری به معنای آن است که ما با مشکلات و چالشها روبرو هستیم، اما شیوه مواجهه صحیح و حل آنها را میدانیم. تابآوری به این معنا نیست که مشکلی وجود ندارد، بلکه به این معناست که در مواجهه با فراز و نشیبهای زندگی، چه اقتصادی و چه تربیتی، و در برابر هجمههای اجتماعی، تصمیم درست بگیریم و خانواده را هدایت کنیم. خانواده مانند یک کشتی در حال حرکت است و بانوی کنشگری که همزمان وظایف خانهداری، همسرداری و فرزندپروری را بر عهده دارد و گاهی میخواهد فعالیت بیرون از منزل نیز داشته باشد، باید اولویتها را به درستی بشناسد. در هنگام تزاحم وظایف، اولویت با چیست؟ اشتغال یا همسر و فرزند؟
وی ضمن بیان وظیفه هر کدام از زوجین در تزاحم های زندگی اظهار داشت: در تزاحمها، اصل باید آن چیزی باشد که به عنوان اولویت و مبنای ما در نظر گرفته شده است. برای یک زن و مرد در خانواده، اولویت آرامش، رشد و تعالی فرزندان و همسران است. اگر ما وظیفه اصلی خود را در منزل به درستی انجام دهیم، این ارزش دارای ضریب بسیار بالایی است و هیچ عقبماندگی در کار نیست.
استاد حوزه علمیه خواهران افزود: خانوادهها در زمان معاصر با چالشهای متعددی روبرو هستند. یکی از این چالشها، کمرنگ شدن فضای عاطفی در خانوادهها به دلیل انس با فضای مجازی است. بانوی ایرانی باید با هوش هیجانی، صبر و خلاقیت خود، تابآوری خانواده را در برابر این آسیب افزایش دهد و از خدشهدار شدن فضای عاطفی جلوگیری کند. چالش دوم، تمایل به تنهایی و کنارهگیری از جمع است که آسیبی است که بانو باید با تلاش خود، آن را مرتفع کند.
وی ویژگی های خانواده متعالی را ذکر کرده و خاظر نشان کرد: خانواده متعالی خانوادهای است که تمامی اعضا ظرفیتها و استعدادهای خود را میشناسند و به بلوغ میرسانند. در آموزههای دینی، خانواده متعالی نیازمند تربیت عاطفی، تربیت اراده و تعهد که شامل نظم، مسئولیتپذیری و پایبندی به وعده، و تربیت بینش دینی است. نقل قصههای قرآنی و دینی با زبانی شیرین برای کودکان، بخشی از تربیت بینش دینی است. همچنین برای تثبیت فضائل و برکناری رذایل، والدین، به ویژه مادران، باید خود الگوی عملی باشند.
حقانی از خود گذشتگی در خانواده را مهم دانسته و بیان داشت: ویژگی دیگر خانواده متعالی، تبدیل «من» به «ما» است؛ جایی که ایثار و گذشت، خواستههای یکدیگر را مقدم میکند. این تغییر مدل ارتباطی، کار یک بانو است که با رفتار خود میتواند تعالی اخلاقی و اجتماعی خانواده را رقم بزند. در نهایت، تعالی خانواده به معنای رشد جمعی و تحقق استعدادهای یک خانواده است. زن ایرانی با نهادینه کردن ارزشهایی همچون گذشت، مسئولیتپذیری و احترام متقابل، بستر تعالی خانواده و جامعهسازی یک نسل سالم و عفیف را فراهم میکند.
استاد حوزه علمیه خواهران در پایان افزود: در بحبوحه مشکلات و هجمههای دشمنان، زن ایرانی در قلب یک تحول تمدنی قرار دارد. انتظار ما از زن ایرانی این است که همزمان حافظ میراث فرهنگی-دینی باشد و با بسترسازی برای خانواده متعالی، موتور محرک توسعه جامعه باشد. اگر بتوانیم از نگاههای تکبعدی و تقابلی عبور کنیم و با الگوهای صحیح دینی بر مشکلات غلبه کنیم، میتوانیم به جامعه مهدوی و تمدنسازی زمینهساز ظهور برسیم.