فعالیتهای نوآورانه دانشی در عرصه رسانه و ارتباطات
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، مقالهای با عنوان «فعالیتهای نوآورانه دانشی در عرصه رسانه و ارتباطات» به قلم حجتالاسلام عبدالله جلالی در کتاب «رسانه و ارتباطات» منتشر شد؛ اثری که به مناسبت همایش بینالمللی یکصدمین سالگشت بازتأسیس حوزه علمیه قم و نکوداشت آیتاللهالعظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی، از سوی انتشارات مرکز مدیریت حوزههای علمیه به چاپ رسیده است.
در چکیده این مقاله آمده است: در اواخر عصر قاجار و با ورود حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی به شهر قم، شاهد شکلگیری حوزه علمیهای سامانیافته هستیم که در طول یک سده منشأ تحولات بزرگ علمی شده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی، در پی ارائه گزارشی جامع از عملکرد فعالیتهای نوآورانه دانشی مجموعههای حوزوی در عرصه مهم رسانه و ارتباطات است.
یافتههای پژوهش نشان میدهد ممنوعیتها و عدم استقبال حاکمیت از رسانهها، همراه با بیمیلی بخش قابل توجهی از حوزویان نسبت به بهرهمندی و حضور مؤثر در رسانههای نوین، موجب شد تا در دورهای طولانی، عرصه دانشی وسایل ارتباط جمعی با نوعی بیتحرکی علمی مواجه شود و تولید دانش و علوم مرتبط با رسانه و ارتباطات بر اساس بنیانهای اسلامی و ملی در ایران رونق نگیرد. با این حال، بررسی عملکرد حوزه و روحانیت در این مقطع تاریخی نشان میدهد که روحانیت نیز آمادگی لازم برای ورود فعال به عرصه دانش رسانه و ارتباطات را نداشته است.
بر اساس این مقاله، از سال ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۷ نوع تعامل حوزه علمیه قم با رسانه در عرصه دانشی، عمدتاً محدود به بررسیها و کنکاشهای فقهی بوده و سایر ابعاد علمی و نظری رسانه و ارتباطات کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این وضعیت تا پیروزی انقلاب اسلامی ادامه یافت؛ اما پس از انقلاب و با ظهور مسائل نوپیدای اجتماعی در عرصه رسانهها و دانش ارتباطات، شرایط دستخوش تحول شد.
نویسنده در ادامه تأکید میکند که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، حوزه علمیه و حوزویان توانستند ظرفیتهای علمی و پژوهشی خود را به میدان آورده و از منظر دینی، در سه عرصه مهم آموزش و تربیت نیروی انسانی، پژوهش و تحقیق، و سیاستگذاری، به بررسی و تحلیل پدیدههای رسانهای و ارتباطی بپردازند؛ امری که زمینهساز شکلگیری نوآوریهای دانشی جدید در این حوزه شد.
این مقاله در بخشهای مختلفی از جمله چکیده، مقدمه، عملکرد فعالیتهای دانشی نوآورانه حوزه علمیه قم و نخبگان حوزوی در زمینه رسانه و ارتباطات پیش از انقلاب اسلامی، فعالیتهای دانشی و نوآوریهای حوزه علمیه قم و نخبگان حوزوی پس از انقلاب اسلامی، عرصههای مختلف نوآوریهای حوزوی در رسانه و ارتباطات، آموزش و تربیت نیروی انسانی متخصص حوزوی، پژوهش و تحقیق، عرصه سیاستگذاری، نتیجهگیری و منابع و مآخذ تنظیم شده است.