وعده‌های الهی در چارچوب سنت‌های تغییرناپذیر خداوند تحقق می‌یابد

به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام شیخ هادی در چهارمین جلسه سلسله نشست وعده های الهی با موضوع «تفاوت وعده‌های الهی و سنت‌های الهی» که شب گذشته برگزار شد، به بررسی علمی و قرآنی نسبت میان سنن الهی و وعده‌های الهی و نقش آن‌ها در هدایت فردی و اجتماعی انسان پرداخت.

 

حجت‌الاسلام شیخ هادی با تأکید بر اهمیت معرفت نسبت به سنت‌های الهی، اظهار داشت: علم و یقین به سنن و وعده‌های الهی، عامل نجات‌بخش انبیای الهی و رهبران الهی در بزنگاه‌های تاریخی بوده است. وی با اشاره به داستان حضرت موسی(ع)، تصریح کرد: ایستادگی و آرامش حضرت موسی(ع) در برابر تهدید فرعون، ریشه در یقین ایشان به وعده‌ها و سنت‌های الهی داشت.

 

وی در ادامه، ساختار بحث خود را در چهار محور اصلی تبیین کرد: نخست، مفهوم‌شناسی سنت‌های الهی و وعده‌های الهی؛ دوم، تبیین تفاوت‌های بنیادین این دو؛ سوم، بررسی نسبت و ساختار ارتباطی میان سنت و وعده؛ و چهارم، ارائه روشی برای شناسایی سنن و وعده‌های الهی در قرآن کریم.

 

 

حجت‌الاسلام شیخ هادی با اشاره به معنای لغوی «سنت» به‌عنوان سیره، روش و رویه مستمر، گفت: سنت الهی به آن دسته از تدابیر و نظامات الهی اطلاق می‌شود که با تداوم، ثبات و تکرار در عالم جریان دارند و حکمت و اراده الهی را در اداره عالم و آدم به نمایش می‌گذارند. به تعبیر مرحوم آیت‌الله مصباح یزدی، سنت‌های الهی همان روش‌هایی هستند که خداوند متعال بر اساس آن‌ها جهان و انسان را تدبیر می‌کند.

 

وی با برشمردن نمونه‌هایی از سنت‌های الهی در قرآن کریم، از جمله سنت اسباب و مسببات، سنت هدایت و ضلالت، سنت ابتلا و آزمایش، سنت استدراج و سنت مکر الهی، تأکید کرد: این سنن، قواعدی حاکم بر عالم و تاریخ بشرند و نادیده‌گرفتن آن‌ها، به خطا در تحلیل‌های فردی و اجتماعی منجر می‌شود.

 

حجت‌الاسلام شیخ هادی سپس سه ویژگی اساسی سنت‌های الهی را مورد تأکید قرار داد و گفت: نخست آنکه سنت‌های الهی عام و فراگیرند و همه اقوام و جوامع را دربرمی‌گیرند. قرآن کریم با دعوت انسان‌ها به سیر در تاریخ، تأکید می‌کند که سرنوشت ملت‌ها تابع اعمال و صفات آن‌هاست. دوم آنکه سنت‌های الهی غیرقابل مقابله‌اند و هیچ قدرتی، هرچند بزرگ، توان ایستادگی در برابر آن‌ها را ندارد. و سوم آنکه این سنت‌ها ثابت و تغییرناپذیرند.

 

 

حجت‌الاسلام  شیخ هادی در بخش دوم سخنان خود، به تبیین مفهوم وعده‌های الهی پرداخت و گفت: وعده در لغت به‌معنای تعهد و قول قطعی است و وعده‌های الهی، تعهدات مطمئن خداوند نسبت به بندگان است که غالباً با شرایط و قیودی همراه است. این وعده‌ها، چه در قالب وعده به خیر و چه در قالب وعید به شر، از حقانیت و حتمیت برخوردارند و هیچ‌گونه تخلفی در آن‌ها راه ندارد.

 

وی با اشاره به آیات متعدد قرآن کریم در این خصوص افزود: وعده‌های الهی همواره مطابق با واقع‌اند و تحقق آن‌ها قطعی است؛ چراکه خداوند عزیز و غالب است و هیچ مانعی توان جلوگیری از تحقق وعده‌های او را ندارد.

 

حجت‌الاسلام شیخ هادی با ذکر نمونه‌هایی از وعده‌های الهی، همچون وعده مغفرت و اجر عظیم برای مؤمنان، وعده آخرت، بهشت و همچنین وعده عذاب برای کافران و ظالمان، خاطرنشان کرد: قرآن کریم با طرح این وعده‌ها، انسان را به سوی ایمان، عمل صالح و تقوا سوق می‌دهد.

 

 

حجت‌الاسلام شیخ هادی در ادامه تفاوت‌های میان سنت‌های الهی و وعده‌های الهی مورد بررسی قرار داد و گفت: سنت‌های الهی چارچوب‌های کلی، ثابت و فرازمانی‌اند که بر همه افراد و جوامع حاکمند، در حالی که وعده‌های الهی غالباً ناظر به شرایط خاص، گروه‌های مشخص و رفتارهای معین‌اند.

 

وی افزود: سنت‌ها بر اساس نظم حکیمانه و رابطه علت و معلولی ثابت عمل می‌کنند، اما وعده‌ها معمولاً مشروط‌اند و تحقق آن‌ها به ایمان، عمل صالح، تقوا و نصرت الهی وابسته است.

 

 

حجت‌الاسلام شیخ هادی در تبیین ساختار ارتباطی میان سنت‌های الهی و وعده‌های الهی تصریح کرد: سنت‌های الهی، بستر و چارچوب تحقق وعده‌ها و وعیدهای الهی هستند. وعده‌ها در دل قوانین ثابت الهی معنا پیدا می‌کنند و رفتار انسان، او را در معرض تحقق یکی از این سنن قرار می‌دهد.

 

وی در پایان تأکید کرد: تحقق وعده الهیِ استخلاف و حاکمیت مؤمنان، مشروط به ایمان راسخ و عمل صالح است و این وعده، امتداد همان سنت‌های الهی است که در تاریخ امت‌های پیشین نیز جاری بوده است.