«او یک نابغه است!»؛ اجتهاد، سرمایهای که در سکوت بالید
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، در سنت علمی حوزههای علمیه، اعتبار یک فقیه نه با شهرت رسانهای، بلکه با سالها تدریس، تحقیق، مباحثه و گواهی استادان و مجتهدان برجسته شناخته میشود. حوزه شیعه همواره در ارزیابی شخصیتهای علمی، بیش از هر چیز بر معیارهایی همچون قدرت استنباط، عمق فقهی، نوآوری علمی و تأیید اهل فن تکیه کرده است؛ از همین رو، شهادت عالمان بزرگ درباره جایگاه علمی یک فقیه، جایگاهی ویژه در شناخت او دارد.
کتاب «در مسیر پدر» پس از پایان فصل «مدیریت»، در فصل «علوم دینی و حوزوی» نخستین روایت خود را با عنوان «او یک نابغه است!» آغاز میکند. نویسندگان کتاب در این بخش میکوشند تصویری از جایگاه علمی آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای ارائه دهند؛ تصویری که نه بر اساس تبلیغات و معرفی رسانهای، بلکه بر پایه شهادت شماری از مراجع، فقها و استادان برجسته حوزه علمیه ترسیم شده است.
در این روایت، محور اصلی، گواهی اهل علم بر توانایی علمی، اجتهاد و نبوغ فقهی شخصیتی است که سالها از حضور در فضای تبلیغاتی فاصله گرفته و عمده فعالیت خود را در عرصه تدریس و پژوهش متمرکز کرده است.
«او یک نابغه است!»
«من با ایشان بحث علمی کردهام و شهادت میدهم ایشان از نظر علمی، چیزی از بقیه کم ندارند!»
این شهادت را آیتالله سیدمحمدعلی موسوی جزایری، از فقهای بزرگ شیعه و عضو مجلس خبرگان رهبری درباره او میفرماید؛ درست مثل سایر علما و بزرگان حوزه که صراحتاً بر اجتهاد و نبوغ علمی او اذعان کردهاند.
یکی از استادان برجسته حوزه نیز درباره ایشان تعبیر «نابغه» را به کار برده و معتقد است قدرت علمی آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای، نتیجه سالها ممارست در علوم اسلامی، بهویژه فقه و اصول است.
برگرفته از روایت آیتالله سیدمحمدعلی موسوی جزایری و جمعی از استادان حوزه
منبع: کتاب «در مسیر پدر».
آغاز فصل «علوم دینی و حوزوی» با این روایت، نشان میدهد که نویسندگان کتاب، پیش از پرداختن به ویژگیهای اخلاقی و اجتماعی، بر معرفی پشتوانه علمی شخصیت مورد بحث تأکید دارند. در نگاه آنان، مسئولیتهای بزرگ در نظام اسلامی، زمانی معنا پیدا میکند که بر پایه صلاحیتهای علمی و فقهی استوار باشد؛ از همین رو، فصل علمی کتاب با نقل شهادت اهل فن آغاز میشود.
نکته قابل توجه در این روایت آن است که محور استدلال، نه تحلیل نویسندگان، بلکه شهادت فقهایی است که خود از جایگاه علمی برخوردارند و بر اساس مباحثه و شناخت مستقیم، درباره توانایی علمی آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای اظهار نظر کردهاند. در سنت حوزه، چنین شهادتی زمانی ارزش پیدا میکند که از سوی افرادی صادر شود که خود در شمار مجتهدان و استادان شناختهشده قرار دارند.
از سوی دیگر، بهکارگیری تعبیر «نابغه» در عنوان این بخش، صرفاً یک توصیف احساسی نیست، بلکه بازتاب مجموعهای از ارزیابیهای علمی است که کتاب تلاش کرده آنها را در قالب روایتهای مستند گردآوری کند. نویسندگان با انتخاب این عنوان، میخواهند توجه مخاطب را به این نکته جلب کنند که بخشی از شناخت شخصیتهای حوزوی، تنها از مسیر بررسی سوابق اجرایی حاصل نمیشود، بلکه باید سالها تلاش علمی، تدریس، مباحثه و تأیید استادان برجسته را نیز در نظر گرفت.
بدینترتیب، نخستین روایت فصل «علوم دینی و حوزوی» مقدمهای برای ادامه مباحث این فصل است؛ فصلی که در ادامه، با روایتهایی درباره شیوه تدریس، جایگاه استادی، ارتباط علمی با شاگردان و سلوک حوزوی آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای، تصویری کاملتر از ابعاد علمی ایشان ارائه میدهد.