کتاب «الحاد جدید» منتشر شد
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، کتاب «الحاد جدید (بررسی و نقد در فیزیک و زیستشناسی معاصر)» اثر حجتالاسلامحمیدرضا شاکرین، از تازهترین آثار منتشرشده در حوزه نقد الحاد معاصر است که به همت سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و در نوبت چاپ ششم (۱۴۰۳) روانه بازار نشر شده است.
این اثر با تمرکز بر جریان موسوم به «الحاد علمبنیاد» به واکاوی و نقد دیدگاه متفکرانی چون ریچارد داوکینز و دنیل دنت میپردازد؛ اندیشمندانی که میکوشند با تکیه بر دستاوردهای علوم تجربی، بهویژه زیستشناسی تکاملی، فیزیک و کیهانشناسی، باور به خدا و طراح فراطبیعی را زائد و غیرضروری جلوه دهند. داوکینز بهصراحت مدعی است که با پذیرش نئوداروینیسم، دیگر جایی برای فرض وجود یک طراح هوشمند باقی نمیماند.
نویسنده در این کتاب، با بهرهگیری همزمان از یافتههای بهروز علمی و تحلیلهای دقیق فلسفی، نشان میدهد که چنین قرائتی از علم، نه یک نتیجه ضروری علمی، بلکه تفسیری ایدئولوژیک و فلسفهزده از دادههای تجربی است. شاکرین تأکید میکند که خود نظریه تکامل، برای به سرانجام رسیدن و معنادار بودن، نیازمند یک نظم زیربنایی و پیشینی است؛ نظمی که تبیینهای صرفاً طبیعی و مکانیکی علوم تجربی از توضیح نهایی آن ناتواناند.
از جمله مباحث بدیع و برجسته کتاب میتوان به تبیین ۱۵ شرط زیربنایی تکامل، تحلیل مفهوم تنظیم ظریف تعمیمیافته در عالم، بررسی شرایط ویژه پیدایش حیات حیوانی و نیز بحث از غایتمندی در تکامل انسان اشاره کرد. نویسنده با طرح این مباحث میکوشد نشان دهد که نهتنها علم تجربی لزوماً به نفی خداوند منتهی نمیشود، بلکه در سطوح عمیقتر، پرسشهایی بنیادین را پیش روی انسان میگذارد که پاسخ به آنها بدون افق متافیزیکی و فلسفی ممکن نیست.
کتاب «الحاد جدید» را میتوان اثری راهبردی در مواجهه علمی و معرفتی با جریانهای نوپدید الحادی دانست؛ جریانی که میکوشد با زبان علم، اما با پیشفرضهای فلسفی خاص، جهانبینی مادیگرایانه را تثبیت کند. این اثر بهویژه برای پژوهشگران حوزه دین و علم، دانشجویان فلسفه، الهیات و علاقهمندان به مباحث معرفتشناسی معاصر، منبعی قابل توجه و تأملبرانگیز به شمار میآید.