تحقق وعده الهی منوط به اعتماد راستین مؤمن به خداست

حجت‌الاسلام مهدی قائمی استاد حوزه علمیه در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، در تشریح شأن نزول آیه ۱۷۳ سوره آل عمران گفت: این آیه از قول مومنین بیان می‌کند که خدا برای ما بس است و بهترین وکیلی است که می‌تواند حمایت و یاری کند.

وی افزود: در روایات دو مورد برای نزول این آیه ذکر شده است. مورد اول پس از جنگ احد بود؛ زمانی که مومنین زخم خورده و شهید داده از منطقه جنگی بازگشته بودند و خبر رسید که کفار دوباره برای حمله اجتماع کرده‌اند. در این شرایط، امیرالمومنین علیه السلام و اصحاب فرمودند: «حسبنا الله و نعم الوکیل».

استاد حوزه ادامه داد: مورد دوم هنگامی بود که امیرالمومنین علیه السلام و عمار یاسر برای مأموریتی به مکه فرستاده شده بودند و خبر رسید که کفار مکه برای اذیت و آزار آن‌ها اجتماع کرده‌اند. باز هم امیرالمومنین علیه السلام فرمود: «حسبنا الله و نعم الوکیل» و این کلام مبارک، خداوند آن را به آیه قرآن تبدیل کرد.

حجت‌الاسلام قائمی با اشاره به برداشت نادرست برخی از افراد بیان داشت: گاهی ممکن است این سوال پیش بیاید که چرا خداوند می‌فرماید حسبنا الله و نعم الوکیل، اما در برخی امور انسان احساس می‌کند که یاری خدا تحقق نمی‌یابد. پاسخ در نیت و حقیقت باطنی مومن نهفته است.

وی توضیح داد: از خود آیه و شأن نزول آن مشخص می‌شود کسی که خدا را کافی و بس می‌داند و او را وکیل خود قرار می‌دهد، خداوند برای او وکیل است و بهترین وکیلی است. اما کسی که به دشمن اعتماد می‌کند و به شیطان یا دشمن تکیه می‌دهد، نشان می‌دهد که به خدا اعتماد ندارد و بهره‌ای از یاری الهی نمی‌برد.

استاد حوزه با اشاره به حدیث قدسی «أنا عند ظن عبدي المؤمن» گفت: خداوند بر اساس گمان و باور بنده مومن عمل می‌کند. اگر بنده خدا را کافی بداند و به او توکل کند، خداوند وکالت او را برعهده می‌گیرد و بهترین وکیلی خواهد بود. اما کسی که به دشمن اعتماد کند و فکر کند دشمن برایش کافی است، خداوند او را رها می‌سازد.

وی تصریح کرد: پس تحقق وعده «حسبنا الله و نعم الوکیل» منوط به صداقت و اعتماد واقعی مومن به خداست. کسی که حقیقتاً خدا را وکیل قرار دهد و او را کافی بداند، خداوند برای او عمل می‌کند و یاری او را فراهم می‌سازد.

حجت‌الاسلام قائمی در پایان یادآور شد: این آیه و شأن نزول آن درس بزرگ توکل و اعتماد به خدا برای مومنین است و نشان می‌دهد که پیروزی و فتح واقعی تنها با بسنده دانستن خدا و سپردن امور به او حاصل می‌شود، نه با تکیه به دشمن یا دست دوستی دادن به آن‌ها.