استاد مهدویراد علوم قرآن و حدیث را به یک رشته مستقل تبدیل کرد
به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، حسین سیماییصراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در آیین نکوداشت مقام علمی حجتالاسلام والمسلمین محمدعلی مهدویراد که با عنوان «در ستایش رادی و خرد» امروز در پردیس فارابی دانشگاه تهران برگزار شد، با اشاره به دوران طلبگی خود در خراسان و آشنایی با استاد مهدویراد گفت: در یکی از شمارههای مجله «آیینه پژوهش» متوجه شدم کتابی نقد شده و همان نقد برای استاد مهدویراد دردسرهایی ایجاد کرده است؛ همین موضوع باعث شد تصمیم بگیرم استاد مهدویراد را بیشتر بشناسم. نقد در عرف ما اغلب با دوئیت و دشمنی معنا میشود و چندان مورد پذیرش نیست، در حالی که مجله «آیینه پژوهش» با کارکرد نقد در دهه ۶۰ آغاز به کار کرد؛ کاری که شجاعت میخواست و دوام ۳۶ ساله آن نشان میدهد عقلانیتی جدی پشت این حرکت وجود داشته است.
وزیر علوم با اشاره به کمرنگشدن نقد در این نشریه افزود: اگر نقد رواج پیدا کند، این حجم از مقاله و کتاب منتشر نمیشود. اینکه امروز آثار فراوانی منتشر میشود، تا حدی به این دلیل است که کسی کار دیگری را نقد نمیکند. راهاندازی نشریهای با کارکرد نقد در دهه ۶۰ بسیار ارزشمند بود و این اقدام هم حسن فعلی داشت و هم حسن فاعلی که موجب تداوم آن شد. استاد مهدویراد نشان داد نقد او از سر تسویهحساب شخصی، انتقام، توهین یا تخریب نیست و این اخلاق علمی الگویی است که همه ما باید از آن بیاموزیم.
سیماییصراف با بیان اینکه مرحوم آیتالله معرفت علوم قرآن و حدیث را به یک رشته علمی در تشیع تبدیل کرد، گفت: آن مرحوم با اثر ماندگار «التمهید» این موضوع را به یک دانش منسجم تبدیل کرد، اما کسانی این رشته را از زیر سایه الهیات و مطالعات اسلامی خارج کرده و به یک رشته مستقل دانشگاهی تبدیل کردند که بدون تردید یکی از مؤثرترین و برجستهترین آنها استاد مهدویراد است. هدایت و راهنمایی رسالههای دکتری و کارشناسی ارشد از فعالیتهای مستمر این استاد بوده و امروز میتوان دید که علوم قرآن و حدیث عمق یافته و ادبیات گستردهای پیرامون آن شکل گرفته است.
وی با تأکید بر اینکه گرایش به حدیث، استاد مهدویراد را به اخباریگری سوق نداده است، تصریح کرد: نگاه نقادانه باعث ارجمندتر شدن حدیث شد و آن را در تعارض با کتاب، عقل و سنت قرار نداد. امروز ما با این مسئله دستبهگریبان هستیم. از منظر مسئولیت اجتماعی علما، نباید نسبت به مطالبی که به نام حدیث در رسانهها و منابر مطرح میشود بیتفاوت بود. برخی احادیثی که امروزه ترویج میشود، به دینگریزی انجامیده و این نتیجه فقدان درایهالحدیث است. هرچند مطالعات درایه به برکت انقلاب اسلامی عمیقتر شده، اما این دانش به مروجان و رسانهها منتقل نشده و افرادی به سخنگویان حدیث تبدیل شدهاند که شناختی از درایه ندارند.
وزیر علوم با بیان اینکه یک دوره «وسائلالشیعه» را بهطور کامل مطالعه کرده است، گفت: گاهی مطالبی از برخی افراد شنیده میشود که در هیچیک از منابع معتبر وجود ندارد. مرحوم میرزا علی فلسفی در مشهد، شنبهها درس معارف داشت که شامل احکام، عقاید و اخلاق بود و منبع اصلی بخش اخلاقی آن نیز بیان حدیث بود. حوزه علمیه باید مسئولیت اجتماعی خود را ایفا کند و در دفاع صحیح از حدیث ورود جدی داشته باشد. فهم متن حدیث کار آسانی نیست که بتوان بدون توجه به قرائن حالیه و مقالیه، بخشی از آن را جدا کرد و در اختیار عموم قرار داد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: میلیونها نفر ساعتها پای منبر و موعظه مینشینند و این پرسش مطرح است که در همان لحظه چه میزان تغییر ایجاد میشود؛ اگر نتیجه مطلوب حاصل نمیشود، بیتردید بخشی از اشکال به ما بازمیگردد.
سیماییصراف گفت: استاد مهدویراد از جمله عالمانی است که از خواندن خسته نمیشود. در حوزه و دانشگاه افرادی هستند که در نقطهای متوقف میشوند، اما این استاد هرگز متوقف نشده و همواره در حال مطالعه، تأمل و نگارش است. امید است سایه پژوهشگران قرآن و حدیث بر سر جامعه علمی کشور مستدام باشد.