چرا باید فرزندآوری را انتخاب کنیم؟
به گزارش خبرنگار گروه جمعیت و تعالی خانواده خبرگزاری رسا، یکی از نکات بنیادی در آموزههای دینی، توجه به استمرار حیات معنوی انسان فراتر از این جهان مادی است. همانگونه که خداوند در قرآن کریم میفرماید: «وَ مَا هَذِهِ الْحَیَاهُ الدُّنْیَا إِلَّا لَهْوٌ وَلَعِبٌ وَإِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ» (سوره عنکبوت، آیه 64) زندگی دنیا بازی و سرگرمیای بیش نیست و زندگی حقیقی در آخرت است که برای اهل معرفت معنا دارد. بر همین اساس، مسیرهایی که به زندگی ابدی در آخرت متصل شود، اهمیت بسیاری دارد. یکی از آن مسیرها «فرزندآوری و تربیت فرزند صالح» است که در آموزههای دینی به عنوان راهی برای ماندگاری آثار و باقیات صالحات انسان شناخته شده است.
برخی ممکن است تصور کنند که فرزندآوری صرفا یک فرایند طبیعی و غریزی است، در حالی که از نظر دینی و علمی، تربیت فرزند به دانش، مهارت و آگاهی نیازمند است. ارزش هر انسانی در نظام خلقت به اندازه کل بشریت است و فرزندان، در بستر خانواده باید به درستی هدایت و تربیت شوند تا مایه سربلندی والدین در دنیا و آخرت باشند.
فرزندآوری؛ عامل افزایش خیر و رحمت در خانواده
پیامبر اکرم (ص) در روایتی تأکید کردهاند: « بَيتٌ لا صِبيانَ فيهِ لا بَرَكَةَ فيهِ » یعنی خانهای که در آن فرزندی تربیت نشود، از برکت تهی است. این حدیث گویای آن است که وجود فرزند و تربیت او، برکت و رحمت الهی را به همراه میآورد و خانواده را محل خیر و نشاط میکند. بنابراین فرزندآوری صرفا مسئلهای فردی نیست، بلکه تأثیر عمیقی بر تعالی خانواده و اجتماع دارد.
یکی از چالشهای امروز در مسیر فرزندآوری، دغدغهها و نگرانیهای مالی است که برخی خانوادهها را از تشکیل خانواده و داشتن فرزند بازمیدارد. این نگرش، با آموزههای دینی همراستا نیست، زیرا خداوند در قرآن کریم به صراحت وعده گشایش رزق را داده است:«وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا، وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ» (سوره طلاق، آیات 2-3) کسی که تقوای الهی پیشه کند، خداوند برای او راه خروج از مشکلات را قرار میدهد و از جایی که گمان نمیبرد، روزی میرساند.
بنابراین، فرزندآوری نه تنها مانعی برای گشایش رزق نیست، بلکه خود راهی است که خداوند به وسیله آن برکت و روزی را به انسان میرساند. کسانی که از ترس مشکلات مالی از فرزنددار شدن خودداری میکنند، عملاً راهی که رزق الهی میتواند از آن مسیر به سوی آنها جاری شود را میبندند.
پیامبر اکرم (ص) انسانها را به طلب فرزند توصیه کردهاند و فرزند را مایه نور چشم و آرامش دل والدین دانستهاند. فرزند میتواند علاوه بر سرمایه معنوی، موجب آرامش روحی و عاطفی والدین باشد و به عنوان ادامهدهنده راه انسان، در مسیر حیات معنوی مؤثر باشد. این واقعیت در سیره اهلبیت (ع) و بزرگان دین نیز بارها تاکید شده است. امام خمینی (ره) فرمودهاند:«حاضرند تمام ثواب عبادت خود را بدهند و در مقابل ثواب بچهداری را بگیرند.» این سخن بزرگ، نشان از جایگاه رفیع فرزندآوری در نظام معنوی اسلام دارد.
فرزندآوری به معنای ورود مایه شادی و امید است، اما در عین حال میتواند موجب دغدغه، نگرانی و حتی ترس والدین از آینده فرزندان باشد. این دلشورهها، خود نشانهای از برکات الهی و مسیر رشد معنوی والدین است که آنها را به تلاش بیشتر و دقت بیشتر در تربیت فرزندان سوق میدهد.
شیطان و وسوسههای کاهش میل به فرزندآوری
متأسفانه در جامعه امروز، وسوسههای شیطانی و فشارهای مختلف باعث شدهاند تا برخی افراد به دنبال آسایش مادی بیشتر و فرار از مسئولیتهای والدینی، از فرزندآوری فاصله بگیرند. این امر، نه تنها از نظر دینی بلکه از منظر اجتماعی نیز خسارتبار است. چرا که خداوند رزق را از طریق فرزندان به انسان میرساند و چشمپوشی از این مسیر، ظلمی بزرگ به خود انسان و خانواده است.
اگر روند کنونی کاهش فرزندآوری ادامه یابد، جامعه با چالشهای عدیدهای روبهرو خواهد شد که یکی از مهمترین آنها افزایش جمعیت سالمندی است که برای مراقبت و حمایت از آنها نیروی جوان کافی وجود ندارد. در این شرایط، شاید ناچار به تشکیل وزارت یا نهادی برای مسائل پیری شویم، اما این راهکار موقتی است و نمیتواند جایگزین وجود نسل جوان و پویای جامعه باشد.
وقتی تعداد فرزندان در خانواده کاهش مییابد، اولین آسیب به خود والدین وارد میشود. مسئولیت اجتماعی و دینی والدین در تربیت فرزندان بر این اساس دوچندان میشود که به جای آسایشطلبی صرف، در مسیر سنت الهی و تعالی خانواده حرکت کنند.
فرزندآوری؛ عامل ماندگاری و برکت در زندگی
همانگونه که در قرآن کریم آمده است: «يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلَادِكُمْ لِلذُّكُورِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ» (سوره النساء، آیه 11) خداوند درباره فرزندان وصیت کرده است، و این نشاندهنده اهمیت جایگاه فرزند در نظام خانوادگی و اجتماعی است. فرزندان سرمایههایی هستند که میتوانند در مسیر گشایش زندگی، تعالی معنوی و ماندگاری اعمال انسان نقش ایفا کنند.
بنابراین فرزندآوری نه تنها یک مسئولیت فردی، بلکه تکلیفی اجتماعی است که باعث استحکام خانواده و جامعه میشود و از طرفی دریچهای برای دریافت برکت و رزق الهی است.
در نهایت، باید توجه داشت که فرزندآوری و تربیت فرزند صالح، یکی از بزرگترین مسیرهای ماندگاری اعمال و کسب برکت در زندگی است. این راه نه تنها زندگی دنیوی را سرشار از رحمت و نعمت میکند بلکه مسیر ورود به زندگی ابدی در آخرت را نیز هموار میسازد.
بنابراین، خانوادهها باید با آگاهی و اهتمام بیشتر، این وظیفه الهی را انجام دهند و از نگرانیهای مادی که بر پایه ترسها و وسوسههاست، عبور کنند. همانطور که قرآن به ما توصیه میکند:
« فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعْ مِنْهُمْ آثِمًا أَوْ كَفُورًا » (سوره انسان، آیه 24) صبور باش و فرمان خدا را پیروی کن، و از کسانی که به خاطر نادانی و ناسپاسی مسیر حق را ترک میکنند، تبعیت نکن.
ایجاد نسلی صالح، تداوم و بقا را برای خانوادهها و جامعه تضمین میکند و گشایش رزق الهی را به همراه دارد. به راستی فرزند، نعمتی است که باید با شکر و درک درست، آن را پاس داشت و در مسیر تعالی خانواده و اجتماع گام برداشت.